Het aantal ouderen neemt toe. Maar de regering heeft de meeste bejaardenhuizen gesloten. Ze willen dat mensen langer thuis blijven wonen. Het was in feite een ondoordachte bezuinigingsoperatie, want de consequentie hiervan is, dat mensen vaak alleen in hun (te) grote huis blijven wonen, een huis dat eigenlijk voor gezinnen bedoeld is. Ouderen stromen niet door, omdat een volwaardig alternatief niet voor handen is. Wie gaat zijn riante woning nu ruilen voor een appartement in een vreemde buurt? Hierdoor wordt de doorstroming belemmerd. Jonge mensen, die een gezin willen stichten kunnen daardoor geen geschikte woning vinden.
Het Zandvoorts Woonzorgprogramma
De gemeente heeft een woonzorgprogramma ontwikkeld: Samen thuis. Ze zijn van plan om voldoende geschikte woningen en woonvormen met bijbehorende zorg en ondersteuning te realiseren. Ze noemen het ‘Het Zandvoorts Woonzorgprogramma’. Ze willen woningen bouwen, die een cluster met elkaar vormen. Dat zijn woningen met een gemeenschappelijke ruimte en vaak een gemeenschappelijke tuin, waar men elkaar kan ontmoeten. Ook als er vlakbij medische voorzieningen zijn, is dat mooi meegenomen. De gemeente noemt dit geclusterde woningen. In het land zijn inmiddels veel goede ervaringen opgedaan met dit concept. Verschillende groepen mensen wonen doelbewust en in georganiseerd verband samen, ze onderhouden contact met elkaar en soms gaan ze zelfs ook gezamenlijk activiteiten ondernemen.
Meer Zelfhulp
Door de gemeenschappelijke ruimte en tuin komt er meer contact tussen de bewoners onderling. Zo zullen de bewoners vanzelf meer naar elkaar omkijken. Ze zijn dan eerder geneigd elkaar (bijvoorbeeld bij noodgevallen) bij te staan en te helpen. Daar komt bij dat ons huidige zorgstelsel op termijn onhoudbaar is door de vergrijzing en door de afname van zorgprofessionals en mantelzorgers. Ook voor de professionele zorgverlening is het makkelijker, als de mensen bij elkaar wonen, zodat hun reisafstanden beperkt worden.
Kwetsbare mensen in de buurt
In een zorgzame buurt is het uitgangspunt dat alle mensen er bij horen. Maar in deze buurten kunnen mensen met een zogenaamd rugzakje geplaatst worden. Omwonenden kunnen zich zorgen maken voor eventuele overlast, want het samenleven gaat niet altijd vanzelf goed. In die gevallen is het van belang dat die bewoners een goede begeleiding krijgen, die ook oog heeft voor het opbouwen van goede relaties tussen de bewoner en zijn of haar buren en buurt. Ook moet goed geregeld worden waar omwonenden terecht kunnen met een vraag, klacht of calamiteit. De verdeling van verantwoordelijkheden tussen de organisaties moet hier goed vastgelegd worden.
Heimanshof en het Curiedexterrein
De Heimanshof en het Curiedexterrein zijn locaties waar deze geclusterde woningen gebouwd zouden kunnen worden. De gemeente wil tot 2030: 140 geclusterde woningen toevoegen voor ouderen, waarvan 2/3 in de sociale huur. Ze gaan onderzoeken of dit allemaal financieel haalbaar is. Ook gaat de gemeente onderzoeken of dit concept in reeds bestaande wijken mogelijk is. Daar zal dan nog heel wat moeten gebeuren. Zorgzame buurten ontstaan niet vanzelf. Een zorgzame buurt begint met (ruimte voor) ontmoeten en het versterken van de sociale cohesie.
Passend Wonen
Er bestaat in Zandvoort sinds 2014 een doorstroomregeling voor huurders van 65+ en ouder. (Passend Wonen). Huurders van Pré kunnen met voorrang en met behoud van de huidige huur van een grotere woning verhuizen naar een gelijkvloerse woning die voor Passend Wonen is geselecteerd. Andere gemeenten in de regio hebben een vergelijkbare regeling onder de noemer ”Ouder Worden Prettig Wonen”, waardoor verhuizen tussen gemeenten mogelijk wordt. De komende jaren wordt in beeld gebracht of het gewenst en mogelijk is om de Zandvoortse regeling te behouden of aan te sluiten bij de regeling die in de rest van de woningmarktregio Zuid-Kennemerland/IJmond geldt.
Wijnand Burger
Secretaris HPZ